W latach 1981-1983 kol. Ryszard Andrys-Jankowski w porozumieniu z Radą Starszych Okręgu Wileńskiego (organizacją nie formalną) rozpoczął starania u Władz Administracyjnych RP i w Zarządzie Głównym ZBoWiD zarejestrowania Klubu Żołnierzy Armii Krajowej. Współpracował ze wszystkimi na terenie kraju przedstawicielami Środowisk Brygadowych Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego. Klub taki został zarejestrowany w ZBoWiD-dzie w 1987 roku.

Ryszard Andrys-Jankowski Pierwszy Prezes Środowiska Wileńskiego
Po powstaniu ogólnopolskiej organizacji Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej (ŚZŻAK), w roku 1990 wszyscy członkowie Klubu wstąpili do tego Związku jako Środowisko Wileńskie. Regulamin tego Związku przywidywał podział na Okręgi i Koła-Środowiska. Zgłoszenie się Środowiska Wileńskiego w Gdańsku do Okręgu Wileńskiego w Warszawie, spowodowało konieczność podziału dotychczasowego Środowiska Wileńskiego na samodzielny Okręg Wileński w Warszawie. Podlegały jemu dwa Środowiska Wileńskie w Warszawie i w Gdańsku. Przez pierwsze trzy lata Okręg Wileński i Środowisko Warszawskie Okręgu Wileńskiego miały wspólne kierownictwo i administrację.
Walny Zjazd Okręgu Wileńskiego spowodował wyłonienie oddzielnych Władz Okręgu Wileńskiego i samodzielny Zarząd Środowiska Warszawskiego Okręgu Wileńskiego. Pierwszym Prezesem Zarządu Środowiska Warszawskiego został kol. Ryszard Andrys-Jankowski, ze wspólną częścią administracyjną z Okręgiem Wileńskim.
|
Zygmunt Ryszard Szwojnicki Drugi Prezes Środowiska
|
Jerzy Gillern Trzeci Prezes Środowiska
|
|
Tadeusz Siemaszko Czwarty Prezes Środowiska
|
Janusz Bohdanowicz Piąty Prezes Środowiska
|
Piątym Prezesem na Walnym Zebraniu Sprawozdawczo-Wyborczym w dn. 19.03.2009 roku wybrany został kol. Janusz Bohdanowicz. Nowy Zarząd Środowiska zmienił i zarejestrował nową nazwę jako Środowisko Wileńskie w Warszawie i założył własne konto bankowe oraz rozpoczął samodzielną działalność historyczną polegającą na współpracy z młodzieżą gimnazjalną i licealną i nauczycielami tych szkół.
Od zamieszkania w Warszawie kol. Janusza Bohdanowicza i przeniesieniu członkostwa Związku z Gdańska do Warszawy w 2004 roku, Środowisko rozpoczęło działalność historyczną ze szkołami organizując konkursy historyczne i prelekcję.
Konkursy organizowane jako Środowisko Wileńskie w Warszawie
w okresie od 2006 do 2010 roku
1. Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Warszawskich w Warszawie ul. Zbarska 1 – 02.10.2006 r.
2. Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida w Wyszkowie – 01.03.2007 r.
3. Liceum Ogólnokształcące Zespół Szkół Nr 3. w Wyszkowie ul. J. Matejki 9 – 20.06.2007 r.
4. Zespół Szkolenia Ustawicznego w Wyszkowie ul. Matejki 9 – 20.06.2007 r.
5. Gimnazjum Publiczne w Czerniewicach – 10.10.2007 r.
6. Gimnazjum Publiczne w Żelechlinku – 09.05.2008 r.
7. Gimnazjum Publiczne w Żelechlinku – 20.02. 2009 r.
8. Gimnazjum Publiczne w Lubochni – 24.02.2009 r.
9. Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi Nr 47 im. Marszałka J. Piłsudskiego w Warszawie, ul. Grenady nr 16 – 16.03.2009 r. rozdanie nagród 23.03.2009 r.
10. Gimnazjum nr 86 im. Ignacego Augusta Boernera Warszawie ul. Thommeego 1 – 16.03.2009 r. i 23.03.2009 r.
11. Gimnazjum nr 50 im. gen. W. Sikorskiego w Warszawie, ul. J. Bema 76 –16.03.2009 r. i 23.03.2009 r.
12. Gimnazjum nr 6 im. Pułku Armii Krajowej Baszta, w Warszawie ul. Gruszczyńskiego 12 – 16.03.2009 r. i 23.03. 2009 r.
13. Publiczne Gimnazjum w Lubochni – 26.03.2010 r.
14. Publiczne Gimnazjum w Żelechlinku – 26.03.2010 r.
15. Publiczne Gimnazjum w Rzeczycy – 26.03.2010 r.
16. Gimnazjum Nr 3 w Tomaszowie Mazowieckim – 26.03.2010 r.
17. Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi Nr 47 im. Marszałka J. Piłsudskiego w Warszawie, ul. Grenady 16 - 29.03.2010 r. i 09.04.2010 r.
18. Gimnazjum nr 50 im. gen. W. Sikorskiego w Warszawie, ul. J. Bema 76 –29.03.2010 r. i 09.04.2010 r.
19. Gimnazjum nr 45 im. Powstania Warszawskiego w Warszawie, ul. Żelazna 71 –29.03.2010 r. i 09. 04. 2010 r.
20. Gimnazjum nr 86 im. Ignacego Augusta Bernera w Warszawie, ul. Thommeego – 29.03.2010r. i 09.04.10 r.
Finał konkursu historycznego w gimnazjum w Lubochni 24 lutego 2009r. (fragment)
Finały konkursów historycznych w gimnazjum w Żelechlinku w latach 2008 i 2009 (fragment)
Finał konkursu historycznego z udziałem 10 drużyn z pięciu gimnazjów z Warszawy (fragment)
Konkursy- sympozja zorganizowane w okresie 2007 – 2009
1. Liceum Ogólnokształcące nr 2 w Lęborku.
Nauczyciel historii mgr Bogusława Zielińska.
Temat: Armia Krajowa Okręg Wileński.
2. Liceum Ogólnokształcące Nr 1 w Lęborku.
Nauczyciel historii Bogdan Lipich.
Temat: Polskie Państwo Podziemne.
3. Gimnazjum Nr 2 im. Armii Krajowej w Kwidzynie.
Nauczyciel historii mgr Beata Kamińska.
Tematy: a. Cichociemni.
b. Represje wobec Armii Krajowej w powojennej Polsce.
c. Pamiętnik powstańca.
d. Armia Krajowa dawniej, a dziś.
4. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Ignacego Łukaszewicza w Krośnie.
Nauczyciel historii mgr Krzysztof Zajka.
Temat: Armia Krajowa Podokręg Rzeszów.
5. Gimnazjum Samorządowe im. Jana Pawła II w Bolszewie.
Nauczyciel historii mgr Aleksandra Hirsch.
Tematy: a. Okręg Wileński AK Inspektorat „F”.
b. „ „ „ „ „F” mjr „Jaremy”.
c. „ „ „ „ „BC”.
d. Represje sowieckie Okręgu Wileńskiego AK.
e. „ „ obywateli polskich Okręgu Wileńskiego.
f. „ „ za działalność niepodległościową Okręg Wileński AK.
g. Polskie Państwo Podziemne.
h. Polskie „ „ .
i. Organizacja i działalność niepodległościowa ZWZ i AK Okręg Wileński.
j. Służby Sanitarne Cywilne i Armii Krajowej.
6. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 4 im. Jakuba Wejhera w Wejherowie.
Nauczyciel historii mgr Sebastian Cieślikowski.
Temat: a. Działalność POW „ Gryf Pomorski” w okresie II Wojny Światowej.
b. Działalność polskich organizacji niepodległościowych na Pomorzu.
Łącznie otrzymano i oceniono 19 opracowań.
Oceniano za poprawność historyczną, wykorzystanie bibliografii, forma literacka opracowania i poprawność rycin. Każda z ocen w skali od 1 do 10. Opracowania które uzyskały średnią matematyczną ocenę powyżej 6,8 punktów są wykazywane jako wzorcowe w przekazie elektronicznym do wszystkich bibliotek szkół, z którymi Środowisko Wileńskie w Warszawie współpracuje.
Oceniającymi opracowania ze Środowiska byli: Janusz Cierpiński, Romuald Paprocki, Aleksander Kostrowicki, Tadeusz Siemaszko, Józef Bandzo, Ewa Dunowska i Janusz Bohdanowicz oraz z poza Środowiska: Sylwia Kaczanowska, Wojciech Barański, Halina Gromczewska, Włodzimierz Mikuć, Ryszard Bzinkowski i Ryszard Dudka.
Wszystkie prace wydrukowano i przekazano szkołom po 4 egzemplarze w tym 2 egz. do biblioteki i 2 egz. autorom opracowań.
Wszyscy uczniowie piszący opracowania otrzymali imienne dyplomy za udział w konkursie, nauczyciele dyplomy za opiekę merytoryczną oraz dyrektorzy dyplomy za udział szkoły w konkursie.
Prelekcje w tym samym okresie
1. Prelekcja o Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego w Gimnazjum nr 47 im. J. Piłsudskiego w Warszawie – Janusz Bohdanowicz.
2. Dwie prelekcje w Gimnazjum nr 50 im. gen. Sikorskiego w Warszawie o PPP, SZP i AK Okręgu Wileńskiego – Romuald Paprocki i Janusz Bohdanowicz.
3. Dwie prelekcje w Domu Spotkań z Historią w Warszawie przy ul. Karowej o działalności niepodległościowej w okresie 1939-1941 i o okresie 1941-1945 – Romuald Paprocki i Janusz Bohdanowicz.
4. Prelekcja w V Liceum Ogólnokształcącym im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Warszawie o Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego- Janusz Bohdanowicz.
5. Prelekcja w Gimnazjum Publicznym im. Aliny Janusz w Starych Załubicach O działalności niepodległościowej Okręgu Wileńskiego w okresie 1939-1945 – Romuald Paprocki i Janusz Bohdanowicz.
Łącznie zorganizowano i przeprowadzono 7 prelekcji.
Przekazane materiały historyczne do bibliotek wytypowanych Gimnazjów.
Do bibliotek w/w szkół w okresie sprawozdawczym nie odpłatnie przekazano:
1. Zeszytów z materiałami historycznymi egz. 316
2. Nagrań elektronicznych na płytach „ 152
3. Książki historyczne „ 72
4. Przekaz Wileński „ 10
5. Pamiętnik Okręgu Wileńskiego „ 37
6. Rozmaitości Wileńskie „ 91
W tym samym okresie w tych samych szkołach odbyły się prelekcje na temat Wileńszczyzny za okres 1914 do 1944 i działalności niepodległościowej SZP, ZWZ i AK w okresie wszystkich pięciu okupacji..
Środowisko wydało na potrzeby szkół średnich (gimnazjów i liceów) 48 zeszytów historycznych, przekazując je do bibliotek szkolnych. Nauczycielom historii w gimnazjach i liceach przekazano bezpłatnie 42 książki o tematyce Okręgu Wileńskiego pisane przez historyków.
Dodatkowo zorganizowano i przeprowadzono trzy prelekcje publiczne w Domu Spotkań z Historią Fundacji KARTA w Warszawie ul. Karowa.
Do bibliotek szkolnych przekazano również 35 zeszytów z opracowaniami laureatów konkursów historycznych (sympozjów)) jako materiały pomocnicze.
Środowisko w ramach działalności historycznej zaproponowało dla chętnych ze Środowisk Brygadowych wydanie pamiątkowych ryngrafów metalowych, na których widnieje Orzeł Ruszczyca i odznaka poszczególnych Brygad. Każda z Brygad prowadzi imienną ewidencję i wystawia legitymację. 3.Brygadę „Szczerbca” prowadzi kol. Ewa Chyża-Dunowska, 6. Brygadę „Tońki” i „Konara” kol. Janusz Cierpiński i Janusz Bohdanowicz oraz 7. Brygadę „Wilhelma” kol. Janusz Bohdanowicz.
|
6 Brygada”Tonki” i „Konara” |
3 Brygada”Szczerbca” |
7 Brygada”Wilhelma” |
|
1 Brygada Juranda |
Do pobrania (303MB):
MATERIAŁY HISTORYCZNE NA OGÓLNO POLSKI KONKURS
Propozycje tematów do opracowania przez uczniów piszących o Okręgu Wileńskim
Wykaz tematów proponowanych przez Okręg Woleński
1. Organizacja i działalność niepodległościowa SZP i ZWZ Okręgu Wileńskiego od września 1939 do czerwca 1941 r.
2. Organizacja i działalność niepodległościowa ZWZ i AK Okręgu Wileńskiego od czerwca 1941 do czerwca 1945 r.
3. Represje sowieckie obywateli polskich za działalność niepodległościową Okręgu Wileńskiego.
4. Inspektorat „A” – Zgrupowanie Nr. 1 i Garnizon m. Wilno majora „Pohoreckiego” lub jego jednostki
5. Inspektorat „BC” – Zgrupowanie Nr. 2 Majora „Węgielnego”lub jego jednostki
6. Inspektorat „F” – Zgrupowanie Nr. 3 Majora „Jaremy” lub jego jednostki
7. Legalizacja
8. Polskie Państwo Podziemne. Władze administracji cywilnej.
9. Służby sanitarne. Cywilne i Armii Krajowej.
(Aby odczytać poniższe pliki należy zainstalować program Adobe Reader, do pobrania tutaj: http://get.adobe.com/reader/ Aby pobrać, należy kliknąć żółty przycisk "Download")
67 rocznica martyrologii wileńskiej młodzieży działającej w ramach Polskiego Państwa Podziemnego
BITWY 5. BRYGADY WILEŃSKIEJ ARMII KRAJOWEJ POD WORZIANAMI I RADZIUSZAMI
OSTATNIA AKCJA 7 BRYGADY I EPILOG
DZIAŁALNOŚĆ NIEPODLEGŁOŚCIOWA NA WILEŃSZCZYŹNIE W LATACH 1939 – 1945
FRANCUZI w 3. i 6. BRYGADZIE Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej
KALENDARIUM DZIAŁAŃ PARTYZANCKICH
Dzieje budowy Kościoła i cmentarza żołnierzy Armii Krajowej w Wileńskiej Kolonii Kolejowej
MOJA SŁUŻBA W 7. BRYGADZIE „WILHELMA” ARMII KRAJOWEJ OKRĘGU WILEŃSKIEGO
OKRĘG WILEŃSKI W OKRESIE OD WRZEŚNIA 1939 DO LIPCA 1948
PAMIĘTNY DZIEŃ 17 lipca 1944 r.
PRAWIENISZKI KARNY OBÓZ PRACY PRZYMUSOWEJ
SANITARIUSZKI ARMII KRAJOWEJ OKRĘGU WILEŃSKIEGO W KAŁUDZE
WILEŃSKA BRYGADA KAWALERII ARMII KRAJOWEJ
Z DZIEJÓW WYWIADU NA LITWIE W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ
ŻYCIORYSY KIEROWNICTWA DZIAŁAŃ NIEPODLEGŁOŚCIOWYCH OKRĘGU WILEŃSKIEGO W LATACH 1939 – 1945
REPRESJE SOWIECKIE OBYWATELI POLSKICH ZA DZIAŁALNOŚĆ NIEPODLEGŁOŚCIOWĄ OKRĘGU WILEŃSKIEGO
Represje sowieckie obywateli polskich
DZIAŁALNOŚĆ POW „GRYF POMORSKI” W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ
DZIAŁALNOŚC POLSKICH ORGANIZACJI NIEOPODLEGŁOŚCIOWYCH NA POMORZU W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ
REPRESJE W OBEC ARMII KRAJOWEJ W POWOJENNEJ POLSCE
DZIAŁALNOŚĆ ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ NA TERENIE PODKARPACIA PODOKRĘG RZESZÓW
Wiersz napisany przez uczniów w drodze powrotnej, po zwiedzaniu Wilna i Wileńszczyzny
Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wileński
Środowisko Wileńskie w Warszawie
Opracowanie Janusz Bohdanowicz „Czortek”
Korekta Ewa Chyża-Dunowska